Η εμπειρία μου στον οδοντίατρο και γιατί παραπονιούνται για αυχεναλγία

Αυτός είναι ο Αντώνης.

Ο Αντώνης πέραν του ότι είναι αδερφικός φίλος και κουμπάρος μου, ήταν συμμαθητής μου στην ΣΣΑΣ (Στρατιωτική Σχολή Αξιωματικών Σωμάτων), είναι ο προσωπικός μου οδοντίατρος και πλέον συνάδελφος Ιατρός μιας κ έχει τελειώσει την Ιατρική σχολή και κάνει την ειδικότητα του στην Γναθοπροσωπική χειρουργική.

Μετά την πρόσφατη μου επίσκεψη μου για τη διατήρηση της καλής στοματικής μου υγιεινής και βλέποντας την παραπάνω φωτογραφία αντιλήφθηκα ότι κάτι δεν μου αρέσει και αναρωτήθηκα τι κοινό έχουν αρκετοί φίλοι, οδοντίατροι στο επάγγελμα κυρίως, που παραπονιούνται για καθημερινούς πόνους στον αυχένα και συνεχείς πονοκεφάλους.

Έτσι αποφάσισα να γράψω αυτό το άρθρο θέλοντας να αναλύσω το πως μπορούν να βοηθηθούν, όχι μόνο συνάδελφοι οδοντίατροι αλλά και άλλοι επαγγελματίες με παρόμοια συμπτωματολογία που λόγω της φύσης της εργασίας τους απαιτείται να διατηρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα στάσεις του αυχένα κυρίως «περίεργες» με αποτέλεσμα να προκαλείται πόνος στο πέρασμα του χρόνου και να επηρεάζεται η καθημερινή ποιότητα ζωής τους.

Το 70% των οδοντιάτρων σε κάποιο σημείο της επαγγελματικής τους καριέρας θα παραπονεθούν για αυχεναλγία.  Αυτό οφείλεται κυρίως στην παρατεταμένη καθημερινή κάμψη της κεφαλής και στην ταυτόχρονη στροφή αυτής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανισορροπίες στους μαλακούς ιστούς πέριξ του αυχένα και να μειώνεται η νευρομυϊκή δραστηριότητα. Στον αυχένα υπάρχουν σταθεροποιητικοί μύες που καλούνται εν τω βάθει αυχενικοί καμπτήρες, οι οποίοι εξασθενούν με αποτέλεσμα λόγω της υπέρχρησης οι πιο επιφανειακοί μύες όπως ο τραπεζοειδής, οι σκαληνοί μύες αλλά και ο ανελκτήρας της ωμοπλάτης να προκαλούν πόνο, σπασμό και ευαισθησία στην περιοχή του αυχένα καθώς γίνονται υπερδραστήριοι με πολλαπλά trigger points.

 Αυτό οφείλεται στην αυξημένη δραστηριότητα του τραπεζοειδή, στην μειωμένη ικανότητα χαλάρωσης του άνω τραπεζοειδή λόγω της επαναλαμβανόμενης ισομετρικής σύσπασης κατά την κάμψη του ώμου, στην αυξημένη δραστηριότητα του άνω τραπεζοειδή, του στερνοκλειδομαστοειδή (ΣΚΜ) αλλά και των σκαληνών μυών και επίσης στην αυξημένη δραστηριότητα του ΣΚΜ κατά την αυχενική κάμψη της κεφαλής.

Ο τραπεζοειδής είναι ο πιο ενεργός μυς κατά τη διάρκεια οδοντιατρικών πράξεων και οδηγεί σε μια επώδυνη κατάσταση που καλείται μυαλγία τραπεζοειδή. Αυτή η μη φυσιολογική αύξηση της δραστηριότητας των επιφανειακών μυών κατά τη διάρκεια αυτού του χαμηλής έντασης φορτίου που δέχονται, δημιουργεί ένα αντισταθμιστικό μυϊκό έλεγχο λόγω της αδυναμίας και της αποδιοργάνωσης ή της αναστολής των εν τω βάθει αυχενικών μυών. Δυστυχώς σε αντίθεση με την οσφυαλγία, τα συχνά διαλείμματα κατά την εργασία δε φαίνεται να ανακουφίζουν από την συμπτωματολογία.

Όλα τα παραπάνω συμπτώματα ουσιαστικά δημιουργούνται από την παρατεταμένη ανύψωση των ώμων, την κακή στάση του αυχένα αλλά κυρίως γιατί δεν έχουν προετοιμάσει κατάλληλα το σώμα τους με σωστή άσκηση για να ανταπεξέλθουν στις δύσκολες απαιτήσεις της εργασίας τους.

Υπάρχει όμως λύση για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της προαναφερθείσας κατάστασης; Σαφώς και ναι.

Για αρχή θα πρέπει να γίνουν εργονομικές παρεμβάσεις. Αρχικά θα πρέπει να τοποθετείται ο ασθενής στη σωστή θέση έτσι ώστε τα αντιβράχια να μην υπερβαίνουν τις 10 μοίρες κλίσης προς τα επάνω γιατί αλλιώς θα υπάρξει ανύψωση των ώμων. Επίσης η χρήση εργονομικών λούπων θα επιτρέψουν μια πιο ουδέτερη στάση σώματος και θα αποφευχθεί η πρόσθια παρατεταμένη κάμψη της κεφαλής. Η υποστήριξη του βάρους των άνω άκρων με τη χρήση καρέκλας με μπράτσα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Σε περίπτωση που είναι δυσχερής η μετακίνηση της καρέκλας γύρω από τον ασθενή και η χρήση καρέκλας με ένα μπράτσο ακόμα μπορεί να βοηθήσει και να προλάβει επώδυνες καταστάσεις. Εφόσον έχει προηγηθεί σε καθημερινή βάση η διενέργεια ενός σωστού θεραπευτικού ασκησιολόγιου, η συχνή ανάμεσα στους ασθενείς επαρκής ξεκούραση, με ελάχιστες διατάσεις του τραπεζοειδή κυρίως, μπορεί να βοηθήσει και να αποφευχθεί η έντονη συμπτωματολογία στο τέλος της ημέρας.

Συχνό λάθος που γίνεται είναι πως υπάρχει η πεποίθηση πως η χρήση άσκησης με αντιστάσεις με βαρύ φορτίο στους τραπεζοειδής μπορεί να βοηθήσει ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα και να δημιουργήσει έξτρα μυϊκή ανισορροπία.

Αντιθέτως η αεροβική άσκηση με περπάτημα και αιώρηση των άνω άκρων, η κωπηλατική αλλά και ασκησιολόγιο τύπου σκι αντοχής μπορεί να βελτιώσει κατά πολύ την συμπτωματολογία. Σε περίπτωση που η ένταση των συμπτωμάτων έχει φτάσει σε σημείο μη ικανοποιητικής διαχείρισης και ανεκτικότητας από τον ίδιο τον επαγγελματία, απαιτείται πρόγραμμα εξατομικευμένης αποκατάστασης διάρκεια 4-8 εβδομάδων με στόχο την διάταση των υπερδραστήριων μυών και εν συνέχεια της ενδυνάμωσης τους αλλά και την βελτίωση της συνολικής κινητικότητας του σώματος.

Η διατήρηση του αποτελέσματος εξαρτάται βέβαια από το αν και κατά ποσό ο ασθενής κατά τη διάρκεια αυτού του προγράμματος θα εκπαιδευτεί κατάλληλα έτσι ώστε να συνεχίσει αυτό το ασκησιολόγιο μόνος του από εκεί και πέρα.

Απαιτείται συνέπεια, και σταδιακή έκθεση του σώματος σε όλο και περισσότερη ένταση έτσι ώστε σταδιακά να γίνουν οι κατάλληλες προσαρμογές όχι μόνο στο κεντρικό νευρικό σύστημα αλλά και μεταξύ των τενόντων και των συνδέσμων.

Με τον σωστό προγραμματισμό και καθοδήγηση από έναν έμπειρο επαγγελματία μπορούμε να προλάβουμε επίπονες καταστάσεις ή να ανακουφίσουμε τεταμένες περιπτώσεις .

Ο Αντώνης πάντως μπήκε σε πρόγραμμα…